سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
68
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
تذكر ميدهد كه وَ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى لَا انْفِصامَ لَها كه فقط چنگزدگان برشته ولايت الهى مؤمنين ميباشند كه محبت و معرفت الهى را در قلب و جان خود ميپرورانند نه كافرين و ظالمين بنفس خود و اين معنى هم باعتبار لفظ و هم باعتبار معنى نزديكتر به مقصود است زيرا كه بعهد و ميثاق بستگى بين عهدبستگان پديد مىگردد پس ميتوان گفت شايد مقصود از آن عهدى كه بظالمين از جهت ستمكارى آنان نميرسد همان علقه محبت و رشته ارتباط آنها باشد كه خود را از اين موهبت عظمى محروم و بىنصيب گردانيدهاند . و ظاهرا مقصود از ظالم كسى است بر خلاف حكم عقل و شرع عمل نمايد و فرد ظاهر آن شرك به خدا است إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ مرتبه نازلتر آن هر عمل و كارى است كه خارج از وظيفه انسانيت و بر خلاف موقعيت آن باشد . پس از اين مبارك آيه به خوبى معلوم مىشود كه امام و كسى كه بپيشوايى خلق انتخاب گرديده بايستى معصوم و از هر آلايشى پاك و مبرا باشد و يك روح قدسى الهى در او موجود باشد كه او را از هر لغزش و خطايى محفوظ دارد و به هيچ وجه نقطه ضعفى و منقصتى در شراشر وجودش يافت نشود ، آرى چگونه ممكن است قلبى كه بقذارات كفر و بتپرستى و هزاران كثافات نفسانى آلوده گرديده لايق چنين منصب و مقامى گردد دل پاك و نفس دراك ميخواهد كه از منبع فيض ازلى بواسطه يا بلاواسطه فيض بگيرد كسى ممكن است پيشواى كل افراد بشر گردد كه از هر فرد فردى افضل و از كل بشر ارجمندتر باشد و گر نه ترجيح بلامرجح لازم آيد و تمام دانشمندان و عقلاى عالم اظهار ميدارند كه ترجيح بلامرجح يكى از محالات عقليه بشمار ميرود و چون عصمت به همان معنايى كه گفته شد يك امر باطنى و يك صفت نفسانى است و كسى را اطلاعى بر آن نيست مگر « علام الغيوب » اين است كه بايستى تعيين امام باذن خداوند و بنص رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و سلّم باشد . امام فخر رازى در تفسير كبير بعد از آنكه امامت را حمل بر معنى نبوت نموده اينجا كلامى دارد كه خلاصه آن را ترجمه مينمايم .